Czy malaria występuje w Europie?

Czy malaria występuje w Europie?

Wstęp

Malaria jest jedną z najgroźniejszych chorób tropikalnych, którą możemy nabyć podczas przebywania w odległych rejonach egzotycznych. Występuje w 91 krajach na świecie, co sprawia że blisko połowa populacji naszego globu przez większość część roku żyje w ciągłym zagrożeniu malarią. Rejony malaryczne są zlokalizowane głównie w Afryce Subsaharyjskiej, Azji Południowo-Wschodniej oraz Ameryce Środkowej i Południowej dlatego wszystkie osoby, które podróżują na tamte obszary są narażone na zachorowanie i zawleczenie malarii do kraju rodzinnego. Takie przypadki nazywamy „malarią importowaną”.

Wg danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, ang. World Health Organisation) w 2015 roku w Europie chorobę potwierdzono u 8147 osób, w tym najczęściej u podróżujących obywateli Francji, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Hiszpanii. W grupie Polskich podróżnych na malarię importowaną choruje około 30-40 osób na rok. Szacuje się, że podobna liczba Polaków zostaje zdiagnozowana i leczona za granicą. U zdecydowanej większości pacjentów rozpoznaje się zarażenie najgroźniejszym gatunkiem pasożyta czyli Plasmodium falciparum, który predysponuje do rozwoju ciężkiej malarii będącej stanem bezpośredniego zagrożenia życia.

Europa nie jest bezpieczna.

Niestety, unikanie podróży do krajów o wysokim ryzyku zdrowotnym nie likwiduje ryzyka malarii, ponieważ warunki środowiskowe panujące w Europie, a także obecność przenosiciela choroby czyli komara widliszka, umożliwiają transmisję zarażenia na naszym kontynencie i rozwój tzw. „malarii rodzimej”. Polska nie była wyjątkiem i przez wiele lat na terenie naszego kraju występowały zachorowania na malarię wywołaną przez Plasmodium vivax. W okresie największego nasilenia transmisji, który miał miejsce w okresie międzywojennym rocznie notowano ponad 50.000 nowych przypadków. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała Polskę za wolną od malarii w 1963 roku. Jednak aktywizacja transmisji rodzimej jest prawdopodobna. Warunkują to, panujące przez około 100 dni w roku, dogodne dla komarów warunki środowiskowe takie jak temperatura w styczniu przekraczająca 0 °C, wyższa niż 20°C w lipcu oraz ilość opadów większa niż 50 cm³/m².

Uwaga na Grecję!

W ostatnim czasie zmiany klimatyczne, ingerencja człowieka w środowisko naturalne oraz nasilony ruch migracyjny spowodowały powrót malarii rodzimej w krajach basenu morza śródziemnego. Przykładem jest Grecja, gdzie okresowo od 2011 roku wybuchają epidemie malarii wywołanej przez Plasmodium vivax. W tym roku w regionie Dytiki Ellada i Sterea Ellada nowe zachorowania zanotowano u 5 osób. Co ciekawe w ostatnim czasie w Grecji wystąpił także przypadek malarii wywołanej przez P. falciparum. Choroba rozwinęła się u pacjenta w trakcie pobytu w szpitalu. Do inwazji pasożytniczej doszło po ukłuciu komara, który uległ zarażeniu karmiąc się krwią innego pacjenta leczonego w kierunku malarii na tym samym oddziale.

Wg danych Centrum Zwalczania Chorób w Atlancie (CDC, ang. Centers for Disease Control and Prevention) problem malarii rodzimej pojawił się także na Cyprze, gdzie wystąpiły 3 przypadki zarażenia P. vivax (rejon Esentepe) oraz we Włoszech, gdzie na terenach wiejskich rejonu Apulia zanotowano 4 rodzime zachorowania na malarię wywołaną przez Plasmodium falciparum. Warto pamiętać, że w okolicach lotnisk międzynarodowych i portów morskich ryzyko zachorowania na malarię jest większe niż w innych rejonach krajów europejskich, gdyż występuje tam tzw. „malaria lotniskowa”. Przenoszą ją zarażone komary, które wraz z pasażerami korzystającymi z samolotów lub statków zostają przetransportowane do Europy z tropiku.

Malaria jest ciężką chorobą ogólnoustrojową. Podczas pobytu w rejonach o dużym ryzyku zachorowania należy skrupulatnie przestrzegać zaleceń lekarzy specjalistów dotyczących profilaktyki przeciwmalarycznej, a diagnostykę i leczenie malarii powinny prowadzić ośrodki wysokospecjalistyczne.