Wirusowe zapalenia wątroby B i C: najczęstsza przyczyna żółtaczki na świecie część 2

Wirusowe zapalenia wątroby B i C: najczęstsza przyczyna żółtaczki na świecie część 2

Wirusowe zapalenia wątroby (WZW)

To grupa chorób infekcyjnych wywoływanych przez wirusy hepatotropowe o serotypach: A, B, C, D i E, których cechą wspólną jest powinowactwo do komórek wątroby i uszkodzenie miąższu tego narządu. Za największą liczbę zachorowań na żółtaczkę zakaźną na świecie odpowiadają wirusy HBV (ang. hepatitis B virus) i HCV (ang. hepatitis C virus).

Część 2

Odchylenia w badaniach laboratoryjnych

Najczęstszym odchyleniem w badaniach laboratoryjnych, które występuje w przebiegu wirusowych zapaleń wątroby jest podwyższony poziom aminotransferazy alaninowej czyli ALAT. U wszystkich pacjentów z takim zaburzeniem oraz pacjentów z grup ryzyka należy rozpocząć diagnostykę w kierunku wirusowych zapaleń wątroby. W przypadku WZW B proces diagnostyczny rozpoczyna badanie na obecność antygenu S wirusa czyli HbSAg. U wszystkich pacjentów HbSAg dodatnich wykonuje się badania serologiczne na obecność przeciwciał przeciwwirusowych: anty – HBe i anty – Hbc oraz anty – HbS. Z zastrzeżeniem, że te ostatnie mogą również świadczyć o odporności poszczepiennej. Badaniem przesiewowym w kierunku zakażenia HCV jest test serologiczny wykrywający przeciwciała anty – HCV. Ostateczne rozpoznanie zapalenia wątroby typu B i C potwierdza dodatnie badanie molekularne PCR wykrywające materiał genetyczny wirusa. Informację o stopniu zaawansowania choroby dostarcza ocena nasilenia zmian zapalno-martwiczych i włóknienia w preparacie histopatologicznym fragmentu tkanki wątroby uzyskanego podczas biopsji. W niektórych przypadkach biopsję zastępuje elastografia.

Leczenie

Leczenie ostrej fazy wirusowego zapalenia wątroby typu B i C jest objawowe i polega na zastosowaniu odpoczynku, właściwej diety oraz zakazie stosowania alkoholu. Powrót do pełnej aktywności pacjenta jest dość długi i wynosi około 6 m-cy. Leczeniem przewlekłego zapalenia wątroby zajmują się Oddziały i Poradnie Chorób Zakaźnych, gdyż osiągnięcie sukcesu terapeutycznego wymaga podawania leków wysokospecjalistycznych przez wiele miesięcy. Sprawdzonym źródłem wiedzy na temat leczenia i podnoszenia jakości życia osób z HCV jest portal www.leczhcv.pl.

Najważniejszym sposobem zmniejszania ryzyka zakażeniu jest stosowanie sterylnego sprzętu podczas zabiegów medycznych i dentystycznych. Dotyczy to także podróżnych przebywających w krajach rozwijających się, gdzie poziom higieny w placówkach medycznych jest niewystarczający. Bardzo istotna jest również świadomość dotycząca możliwości transmisji zakażenia z użyciem przedmiotów codziennego użytku. W szczególności takich jak grzebienie, szczoteczki do zębów, a także maszynki do golenia, na których znajdują się kropelki krwi zawierające cząstki wirusów.  Profilaktyka wirusowego zakażenia wątroby typu B obejmuje także wykonanie szczepień ochronnych.

Szczepienia w Polsce

Szczepienie w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu jest obowiązkowym elementem Programu Szczepień Ochronnych u dzieci w Polsce. Podstawowy schemat szczepienia obejmuje 3 dawki: pierwszą podaje się w 1 dobie po urodzeniu, a kolejne w 2 i 7 miesiącu życia. Odporność wywołana szczepieniem u większości osób utrzymuje się do końca życia. Osobom dorosłym, które nie były szczepione w dzieciństwie rekomenduje się podanie 3 dawek w schemacie 0 – 28 dni – 6 m-cy. W przypadkach nagłych można zastosować przyspieszony tryb szczepienia, w którym drugą dawkę szczepionki podaje się po 7, a 3 po 21 dniach. Warunkiem uzyskania trwałej odporności jest podanie dawki przypominającej po 12 miesiącach. Aktualnie dostępna jest także szczepionka, która zabezpiecza przed zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B i A.

Część 1